umhvørvi

Planta vaks úr frukt sum íkorn gróv niður fyri 30.000 árum síðani

Russisk vísindafólk hava fingið eina plantu at vaksa og blóma burtur úr eini lítlari, myrkari frukt sum eitt artiskt jarðíkorn gróv niður í norðureystur Sibiria fyri 30,000 árum síðani. Fruktin frysti beinanvegin og hevur síðani ligið væl varðveitt í permafrost har, og vísindafólkini endurskoða tí nú týdningin av hesum frystu (og tiðnandi) økjum sum ílegukeldur frá fyrndini av. Les PopSci.com

Mutantar í herna mótir skaðadjórum

Autocidal tøkni kundi verið 'die endlösung' fyri føroyskar rottur og vespur. Genmanipuleraðar flugur hava longu oydd screwworm fluguna í USA og tsetse fluguna í Zanzibar. Men tað verður sagt, at tað er nógv dýrari og minni hugaligt at ala og sleppa túsundals genmanipuleraðar rottur út í náttúruna. Les meira á newscientist.com.

Rottur

Gjøgnumskygdur Airbus fer at fáa orku frá teimum ferðandi

Áhugaverd ætlan her hjá Airbus, at í framtíðini gera eitt flogfar sum er líka nógv eitt upplivilsi sum ein ferð, við møguleika at sita í tøknudeildini aftarliga, í fundarumhvørvinum mitt í, ella har frammi við útsýni gjøgnum tekjuna. Les engadget.com.

Brúka hita til at køla tað sum hitar ?

Granskarar á Oregon State University. Hava mennt eina køliskipan sum kann nýta heili 80% av yvirskotshitanum frá tí sum skal kølast, til at køla tað við og skapa ravmagn til at reka køliskipanina við. Hetta er ikki fyrsta skipan sum kann hetta, men hinvegin ein óvanliga effektiv ein. Les gizmag.com.

Bussleiðin og veðrið beinleiðis á kortal.fo?

Í keldukotuni á kortal.fo verður "bussleiðin", "GPS", "weather" og "flickr" nevnt. Hetta leggur upp til, at kortal.fo fer at varpa beinleiðis, hvar bussarnir í Havn eru, hvussu veðrið er og finna staðbundnar myndir av flickr.com.

Spar orku við at gera skipini kókandi heit ?

Granskarar í Australia og Saudi Arabia meta at man hevði kunnað minka vatnmótstøðuna niður í næstan einki, um skrokkarnir á skipum høvdu verið hitaði upp á 100 gradir ella meira. Hetta er okkurt tey nevna Leidenfrost effekt, har væta skapar eitt damplag millum seg og eitthvørt sum er heitari enn kókipunktið á vætuni. Hetta viðførir tó aðrar trupulleikar so sum at skrokkurin rustar skjótari, og minkar vælsagtans ikki um mótstøðuna frá aldum. Niðanfyri vísir onkur hvussu sama effekt tryggjar at húðin ikki frystir, fyri tað um ein hond verður koyrd heilt skjótt niður í flótandi nitrogen. Les pop.sci

Flugulampan fær streym frá flugunum

Sniðgevarnir James Auger og Jimmy Loizeau hava funnið uppá hesi snildu tól, sum fáa streym við at fanga flugur og bróta tær niður. So kann lampan lokka fluguna til og harav fáa streym til lokka fleiri til. Les business.dk

Hesin (modell-) bilur koyrir uppá brúktar dósir

Aleix Liovet og Xavier Salueña hava mennt hendan fjarstýrda bilin kallaður dAlh2Orean, sum kann koyra uppá hydrogen skapað tá ið natriumhydroxid og aluminum reagera. Nýtslan av hydrogen dálkar ikki, og restirnar av aluminum hydroxid kann síðani endurgerast til aluminum. Les geekosystem.com

dAlH2Orean H2 R/C Car powered by Aluminium from Aleix Llovet on Vimeo.

Soleiðis ljóðaði Honshu jarðskjálvtin

Vísindafólk á Oregon State University hava lagt út hesa upptøku av Honshu jarðskjálvtanum herfyri, sum saman við eftirfylgjandi flóðaldu skapti stórar oyðileggingar í Japan. Les laughingsquid.com

Vindorka skal hita hús í Nólsoy

Nevndarformaðurin í smápartafelagið Nólsoyar Orkufelag, Bjarti Thomsen, greiddi frá á ráðstevnuni "Engergilagring i Vand" um verkætlanini hjá nólsoyingum um at hita hús upp við vindorku.

Fleiri framløgur frá ráðstevnuni eru at finna á jardfeingi.fo.